تأکید متخصص نورولوژی بر اهمیت تشخیص زودهنگام و درمان‌های نوین*دکتر سعیده سادات میرتونی، متخصص مغز و اعصاب (نورولوژی) و فلوشیپ ام‌اس، با تأکید بر اینکه بیماری «مولتیپل اسکلروزیس» (MS) به هیچ عنوان مساوی با ناتوانی قطعی نیست، تصریح کرد: با پیشرفت‌های علمی در زمینه داروهای هدفمند و تشخیص به‌موقع، بسیاری از بیماران می‌توانند سال‌ها زندگی فعال، مستقل و باکیفیتی را تجربه کنند.

دکتر میرتونی در خصوص اهمیت این بیماری گفت: ام‌اس یک بیماری مزمن سیستم عصبی مرکزی است که طی آن سیستم ایمنی به پوشش محافظ رشته‌های عصبی (میلین) حمله می‌کند. اهمیت ام‌اس در این است که معمولاً افراد جوان را در سنین کلیدی زندگی یعنی دوران تحصیل، کار و تشکیل خانواده درگیر می‌کند. از این رو، تشخیص به‌موقع و آغاز درمان مناسب، حیاتی‌ترین گام برای جلوگیری از آسیب‌های ماندگار عصبی و حفظ توانایی‌های بیمار در سال‌های آینده است.

این متخصص نورولوژی با اشاره به تنوع علائم بیماری، اظهار داشت: علائمی نظیر تاری دید یا کاهش دید (به‌ویژه در یک چشم)، درد چشم هنگام حرکت، دوبینی، بی‌حسی یا گزگز اندام‌ها، ضعف، اختلال تعادل، سرگیجه غیرعادی و خستگی شدید از جمله نشانه‌های هشداردهنده هستند.
وی افزود: «قانون طلایی» این است که اگر یک علامت عصبی بیش از ۲۴ ساعت تداوم داشت و علت واضحی مانند تب، عفونت یا ضربه برای آن وجود نداشت، بیمار باید حتماً برای بررسی تخصصی مراجعه کند. هرچند تاری دید یا گزگز لزوماً به معنای ام‌اس نیست، اما علائم پایدار عصبی هرگز نباید نادیده گرفته شوند.

دکتر میرتونی درباره فرآیند تشخیص و درمان توضیح داد: تشخیص ام‌اس تنها با یک آزمایش ممکن نیست؛ پزشک با کنار هم قرار دادن شرح‌حال، معاینات عصبی، تصاویر MRI مغز و نخاع و گاه آزمایش‌های تکمیلی به تشخیص قطعی می‌رسد تا از اشتباهات تشخیصی و تأخیر در درمان جلوگیری شود.

این فلوشیپ ام‌اس با اشاره به تحول درمان‌ها بیان کرد: برخلاف گذشته که گزینه‌ها محدود بود، امروزه درمان‌ها به سمت «شخصی‌سازی» حرکت کرده‌اند. یعنی برای هر بیمار بر اساس شدت فعالیت بیماری، سن، شرایط جسمی و ریسک‌های دارویی، بهترین گزینه (از داروهای خوراکی تا تزریقی) انتخاب می‌شود تا علاوه بر کنترل حملات، از پیشرفت ناتوانی به‌خوبی پیشگیری شود.

وی ضمن رد باور غلط «ناتوانی قطعی» در ام‌اس، گفت: امروزه در بسیاری از بیماران می‌توانیم به وضعیتی نزدیک به «خاموشی بیماری» برسیم، به طوری که ضایعات جدیدی ایجاد نشود و بیماری کنترل شود. اگرچه هنوز به درمان قطعی و ترمیم کامل آسیب‌های قدیمی دست نیافته‌ایم، اما تحقیقات علمی با سرعت به سمت درمان‌های دقیق‌تر و ترمیم میلین در حرکت است.
دکتر میرتونی در خاتمه تأکید کرد: سبک زندگی سالم شامل تغذیه ضدالتهاب (مصرف سبزیجات، میوه‌ها و ماهی) و ورزش منظم، اگرچه جایگزین دارو نیست، اما به عنوان یک مکمل بسیار مؤثر، کیفیت زندگی بیماران را به‌طرز چشمگیری ارتقا می‌دهد.

دکتر میرتونی با تأکید بر اینکه سبک زندگی سالم جایگزین دارو نیست اما یک مکمل حیاتی است، خاطرنشان کرد: تغذیه ضدالتهاب (شامل سبزیجات، میوه‌ها، ماهی و مغزها)، پرهیز از غذاهای فراوری‌شده و چرب، خواب کافی، کنترل استرس و اصلاح کمبود ویتامین D تحت نظر پزشک، نقش مهمی در کیفیت زندگی بیمار دارد. وی افزود: ورزش منظم و متناسب با توان بیمار نیز در کاهش خستگی و بهبود تعادل بسیار مؤثر است.

این متخصص نورولوژی با اشاره به نقش خانواده‌ها گفت: «بزرگ‌ترین حمایت از بیمار، حمایت آگاهانه است؛ نه ترحم افراطی و نه انکار بیماری.» وی از خانواده‌ها خواست علائم نامرئی مانند خستگی و درد را درک کرده و با ایجاد فضای آرام، به حفظ استقلال بیمار کمک کنند.
دکتر میرتونی همچنین درباره بزرگ‌ترین اشتباه بیماران پس از تشخیص هشدار داد: «قطع یا شروع نکردن درمان به دلیل ترس یا شایعات و جایگزینی داروهای گیاهی به‌جای درمان علمی، اشتباهی جبران‌ناپذیر است. تصور اینکه چون حال بیمار خوب است بیماری تمام شده، یک خطای رایج است؛ چرا که ام‌اس ممکن است حتی بدون علامت نیز در MRI فعال باشد.»

این فلوشیپ ام‌اس در پایان با بیان اینکه «ام‌اس پایان زندگی نیست»، از سیاست‌گذاران خواست دسترسی پایدار و عادلانه به دارو، خدمات توانبخشی و حمایت بیمه‌ای را برای بیماران فراهم کنند. وی از جامعه نیز درخواست کرد با کنار گذاشتن نگاه‌های کلیشه‌ای و ترحم‌آمیز، شرایط را برای حضور فعال و کاری بیماران ام‌اس در جامعه تسهیل کنند.