دکتر سلمه دادگر، عضو هیئت علمی گروه زنان و زایمان دانشگاه علوم پزشکی مشهد در مورد خانمهای باردار در زمان جنگ و بحران بیان داشت: مهمترین مسئله این است که همیشه یک شخص معتمد در کنار خانم باردار باشد، این شخص ترجیحا همسر هست و اگر حضورش مقدور نبود مادر، خواهر، پدر و یا فرزند بزرگی که توانایی این را داشته باشد که در صورت نیاز فورا خانم باردار را به مراکز درمانی برساند؛ دکتر دادگر افزود: این شخص باید در زمانهایی که خانم باردار دچار استرس میشود با او حرف بزند و محیط آرام و امنی را ایجاد کند و تا حد ممکن او را از اخبار پر استرس دور کند مگر اینکه گفتن اخبار برای حفظ جانش لازم باشد؛ مثلا اگر قرار هست جابجایی اتفاق بیفتد؛ در غیر این صورت بهتر هست حتی از حضور در جمعهای زیاد که ممکن است اخبار ضد و نقیضی دریافت کند و یا حتی باعث ایجاد آسیب و تروما به خانم باردار شود دوری کند.
متخصص زنان و زایمان ضمن تاکید بر توجه به علائم اضطرابی در مادر باردار اظهار داشت؛ گریه طولانی، بیخوابی طولانی و ترسهای خیلی شدید حتماً باید مورد توجه قرار بگیرد حتی اگر غیرمنطقی باشد، ذکر جملههای حمایتی مثل من در کنارتم همه اتفاقات ختم به خیر میشه و صحبتهای اینچنینی میتواند مفید باشد تا نگرانیهای خانم باردار کمتر شود.
دکتر دادگر بیان داشت بیمار حتما باید یک کیف وسایل اضطراری شامل: مدارک پزشکی و حاملگی، دفترچه بهداشت، کارت بیمارستان، کارت مطب، کارت شناسایی و کد ملی، مدارک بیمه، تمام داروها مخصوصا مکملها، شماره تماس پزشک یا مرکز بهداشت، شماره تماس فرد معتمد، آب، مواد غذایی با کالری کافی و سبک مثلاً خرما، بیسکوییتهای سالم، آجیل، میوه خشک، لباس راحت، ماسک، وسایل ضدعفونی، اگر بیمار دچار دیابت و یا فشار خون هست دستگاه گلوگومتر و دستگاه فشارسنج و دیگر موارد ضروری شخصی را آماده داشته باشد. وی تاکید کرد این اقدام به این جهت هست که اگر شرایط اضطراری پیش آمد زمان صرف جمع کردن وسایل نشود و در اسرع وقت خانم باردار به مرکز درمانی برسد.
دکتر سلمه دادگر اظهار داشت افراد معتمد حتما یک مرکز درمانی زایمانی نزدیک منزل بیمار را در نظر داشته باشند که اگر زایمان علائم خطر و اورژانسی داشت بتوانند بیمار را به آنجا انتقال دهند. وی همچنین افزود: باید نسبت به علائم خطر کاملا آگاه باشند مثلا پارگی کیسه آب یعنی آبریزش، خونریزی، انقباضات منظم یا کاهش حرکت جنین علائم بسیار مهمیست که با وجود این علائم باید بیمار به مرکز درمانی انتقال داده شود یا علائمی مثل سردرد شدید یا دید غیرطبیعی یعنی هرگونه اختلال بینایی علائمی هستند که در صورت بروز نیاز به مراجعه به مرکز درمانی دارند.
عضو هیئت علمی گروه زنان و زایمان در زمینه تامین آرامش خانم باردار گفت: موردی که بسیار موثر است تکنیکهای تنفسی میباشد؛ مثلا اگر بخاطر وقوع بمباران یا انفجار اضطراب شدیدی به خانم باردار وارد شده است، حتما باید از تنفسهای عمیق آهسته استفاده کند و در این شرایط تنفسهای تند و سریع و سطحی اصلا خوب نیست. دکتر دادگر در توضیح این مسئله افزود: تنفس آهسته یعنی هوا را از بینی بصورت کاملا آرام (حدودا چهار ثانیه) به داخل ریه برده، یک تا دو ثانیه مکث کند و بعد بازدم را از دهان کاملا آرام (حدودا شش ثانیه) خارج کند؛ وقتی شخص این تنفس را چند دقیقه تکرار کند هم سطح اضطرابش پایین میآید، هم ضربان قلبش تنظیم میشود و هم اکسیژنرسانی به جنین بهتر صورت میگیرد.
دکتر دادگر ضمن تاکید بر اینکه خانم باردار باید حتما به نقاط امن خانه مسلط باشد، در رابطه با بهترین نقاط امن توضیح داد: زیرزمین، اتاقهای داخلی، اتاقهای بدون پنجره بهترین گزینه هستند؛ خانم باردار باید در نظر داشته باشد که از پنجرهها، بالکن و دیوارهای خارجی دوری کند، هرگز در مکانی نباشد که بالای سرش وسیله دکوری، تابلو، گلدان یا هر چیزی که احتمال سقوط و آسیبرسانی دارد باشد، به هیچ وجه در شرایط بحرانی از آسانسور استفاده نکند، درصورت نیاز روی زمین دراز بکشد که بهترین حالت ترجیحاً رو پهلوی چپ است که با یک دست سرش و با دست دیگر شکمش را حفاظت کند و درصورت امکان بالشت یا چیزی شبیه به بالشت را روی شکمش بگذارد تا از شکم در برابر ضربه محافظت شود. وی ادامه داد: اگر خانم باردار بنا به هر دلیلی نمیتوانست بخوابد، میتواند به حالت چنباتمه بنشیند و سرش را حتماً پایین نگه دارد و با دستانش محافظت کند، همچنین سعی کند که پشت به دیوارهای داخلی خانه تکیه دهد.
دکتر سلمه دادگر اذعان داشت: بعد از اتمام انفجار یا حملات هوایی، خانم باردار باید کاملا آرام از جایش بلند شود چراکه ممکن است دور و برش چیزی صدمه دیده باشد و با حرکت ناگهانی، بیفتد و آسیبی به خانم وارد شود؛ پس از آن چک کردن علائمی مثل سرگیجه، درد شکم، خونریزی و یا کاهش حرکت بسیار مهم است یا حتی اگر بیمار هیچ کدام از این علائم را نداشته باشد ولی موقع حمله ضربه مستقیمی به شکمش وارد شده باشد باید فورا او را به یک مرکز درمانی نزدیک حتما برسانید.
دکتر دادگر بعنوان نکات نهایی افزود: داخل کیف اضطراری حتما باید پاوربانک و تلفن همراه بیمار هم باشد و اگر اگر نزدیک زایمان هست داشتن یک ملحفه و قیچی تمیز میتواند در شرایط بسیار خاص و حاد کمک کننده باشد؛ و در نهایت یک خانم باردار حتما باید حواسش به استراحت کردن کافی در این شرایط پر استرس باشد.

