دکتر امین بجدی، رئیس بخش عفونی بیمارستان امام رضا(ع) و فوکال پوینت HIV دانشگاه، با اشاره به اهمیت هفته HIV گفت: «تشخیص و درمان زودرس این بیماری نهتنها کیفیت زندگی بیماران را ارتقا میدهد، بلکه از انتقال ویروس به دیگران جلوگیری میکند. انگ اجتماعی باید به صفر برسد تا بیماران بدون ترس از تبعیض به مراکز مشاوره و درمان مراجعه کنند.»
وی با بیان اینکه از ابتدای دهه ۸۰ میلادی تاکنون حدود ۴۰ میلیون نفر در جهان بر اثر ابتلا به HIV فوت کردهاند، افزود: «در حال حاضر بین ۳۸ تا ۴۰ میلیون بیمار زنده در دنیا وجود دارد که بخش زیادی از آنان در منطفه زیرصحرای آفریقا زندگی میکنند. در ایران نیز حدود ۴۰ تا ۴۵ هزار بیمار شناخته شده و تقریباً همین تعداد فوتی داریم؛ اما تصور میشود تعداد واقعی بیماران بیش از این آمار باشد و به کوه یخ شباهت دارد که بخش زیادی از آن زیر آب پنهان است.»
دکتر امین بجدی در توضیح راههای انتقال این بیماری گفت:
«مهمترین و شایعترین راه انتقال، رابطه جنسی پرخطر است. راه دوم، تماس با خون و ترشحات خونی آلوده به خصوص تزریق مشترک در افراد معتاد تزریقی و راه سوم انتقال از مادر به قرزند (نوزاد) به خصوص در حین زایمان است. در گذشته، معتادان تزریقی مهمترین گروه پرخطر در ایران بودند، اما در سالهای اخیر الگوی شایع انتقال به روابط جنسی تغییر یافته است.»
وی گروههای در معرض خطر را چنین برشمرد:
- معتادان تزریقی و همسران آنها
- افراد دارای رفتارهای جنسی پرخطر به خصوص روابط خارج از چارچوب ازدواج و پارتنرهای متعدد.
- گروههای سکسورکر و کسانی که با آنان تماس دارند
- نوزادان مادران مبتلا به HIV
- افرادی که همسرشان رفتارهای جنسی پرخطر دارند
- کسانی که خالکوبی یا اقدامات مشابه با وسایل غیر استریل انجام دادهاند.
دکتر بجدی تغییر الگوی انتقال HIV در کشور را موضوعی مهم دانست و اظهار کرد: «تا چند سال پیش، معتادان تزریقی مهمترین گروه پرخطر بودند، اما از اواخر دهه نود و بهویژه پس از دوران کووید، انتقال جنسی به الگوی غالب تبدیل شده است. با این حال، اپیدمی در کشور گسترده نیست و در جمعیت بزرگسال آمار کمتر از نیم درصد است.»
وی درباره باورهای اشتباه جامعه توضیح داد: «HIV از طریق تماسهای معمولی و روزمره در مخل زندگی و کار مانند دست دادن یا روبوسی منتقل نمیشود. آنچه بیماران را بیشتر آزار میدهد، ترس از افشا شدن بیماری و انگ اجتماعی است. خوشبختانه این نگاه در جامعه رو به اصلاح است، اما هنوز به نقطه ایدهآل نرسیده و حمایت خانواده، جامعه و کادر درمان نقش کلیدی دارد.»
رئیس بخش عفونی بیمارستان امام رضا(ع) با تأکید بر اهمیت تست تشخیصی گفت: «پیشنهاد ما این است که همه افراد، حتی کسانی که رفتارهای پرخطر ندارند، تست بدهند.. در بیمارستان امام رضا، بیماران HIV سالهاست تحت مراقبت قرار میگیرند و نگاه تبعیضآمیز نسبت به آنان کمتر است.»
وی افزود: «تشخیص و درمان زودرس اهمیت زیادی دارد، زیرا بسیاری از بیماران در سال های ابتدایی بیماری بیعلامت یا کمعلامت هستند و اگر درمان به موقع انجام نشود، بیماری به مراحل پیشرفته میرسد و خطر عفونتهای فرصتطلب و مرگومیر افزایش مییابد.»
به گفته دکتر بجدی، تمامی مراحل تشخیص و درمان HIV در مراکز بهداشت مشهد و بیمارستان امام رضا(ع) رایگان و محرمانه انجام میشود. وی خاطرنشان کرد: «در ده سال اخیر پیشرفتهای خوبی در درمان حاصل شده و با داروهای موجود بیماری کاملا قابل کنترل می باشدو کیفیت زندگی بیماران بهبود یافته است.»
راههای پیشگیری:
- کاهش رفتارهای جنسی پرخطر و داشتن پارتنر ثابت
- استفاده از کاندوم در روابط جنسی پر خطر
- مراجعه فوری در صورت تماس با سوزن آلوده یا روابط پرخطر جهت تجویز داروی پیشگیری
- انجام تست در افراد با سابقه اعتیاد تزریقی
- پرهیز از استفاده از سرنگ مشترک
- تست مادران به خصوص خانم های بارداری که خود آنها یا همسران شان رفتار پر خطر دارندپیش از اقدام یه بارداری یا در ابتدای آن.
دکتر بجدی در پایان تأکید کرد: «تشخیص و درمان زودرس علاوه بر کنترل بیماری و بهبود کیفیت زندگی ، بهترین راه پیشگیری ن از انتقال بیماری نیز می باشد و باید تلاش کنیم انگ اجتماعی نسبت به بیماران HIV به صفر برسد و جهت این امر به. بیمار HIV بایستی فقط به چشم یک بیمار بدون انگ نگریست»
