دکتر مسعود ملکی، متخصص درماتولوژی بیمارستان امام رضا(ع)، در هشدار جدید خود تأکید کرد که تابشهای خورشیدی تنها عامل بروز سرطان پوست نیستند، بلکه عامل اصلی «پیری زودرس» و تخریب ساختار زیبایی پوست نیز محسوب میشوند. وی خاطرنشان کرد که برخلاف تصور عموم، آسیبهای آفتابی تنها محدود به کشاورزان و افراد پرکار نیست، بلکه سوختگیهای ناگهانی در تفریحات و سفرها میتواند زمینهساز بیماریهای جدی شود.
دکتر ملکی با تفکیک میان تغییرات طبیعی پوست و تغییرات ناشی از آفتاب، گفت: «با افزایش سن، بروز چین و چروک، لک و افتادگی پوست امری اجتنابناپذیر است؛ اما آفتاب میتواند این روند را به شدت تسریع کند. افراد با پوست روشن، به دلیل حساسیت بیشتر در برابر اشعههای ماورای بنفش، بسیار بیشتر از افراد سبزه یا سیاهپوست در معرض پیری زودرس قرار دارند. اگرچه پوستهای تیره مقاومت بیشتری دارند، اما این بدان معنا نیست که آنها در برابر آسیبهای آفتاب مصون هستند.»
یکی از نکات بسیار مهمی که دکتر ملکی بر آن تأکید کرد، اصلاح یک باور غلط در جامعه است. وی تصریح کرد: «بسیاری تصور میکنند تنها کسانی که شغل آنها در معرض آفتاب است (مانند کشاورزان)، در خطر سرطان پوست هستند. اما واقعیت این است که "سوختگیهای ناگهانی و شدید" نیز بسیار خطرناکاند. مثلاً سوختگی پوست در اثر شنا در استخر یا کنار دریا در ظهر تابستان، یا بازی در آفتاب شدید در دوران کودکی، میتواند زمینههای اولیه سرطان پوست را فراهم کند. حتی افراد شاغل در ادارات که در روزهای تعطیل یا در سفرها بدون محافظت در معرض آفتاب قرار میگیرند، به شدت در معرض خطر هستند.»
وی در ادامه افزود: «در مورد شایعترین نوع سرطان پوست (BCC)، اگرچه این سرطانها معمولاً به سایر اندامها متاستاز نمیدهند و کمتر منجر به مرگ میشوند، اما همچنان از نظر سلامت عمومی بسیار حائز اهمیت هستند.»
دکتر ملکی برای پیشگیری از این آسیبها، مجموعهای از توصیههای تخصصی را برای مراجعین ارائه کرد:۱. مدیریت زمان و پوشش فیزیکی:- ساعات خطرناک: از ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعد از ظهر (بهویژه از یک ساعت قبل از اذان ظهر تا دو ساعت بعد از آن) بیشترین میزان تابش ماورای بنفش است. در این ساعات از رفتوآمد غیرضروری خودداری کنید.- محافظت فیزیکی: استفاده از کلاه لبهدار، عینک آفتابی، چتر، دستکش و ماسک، اولین و موثرترین خط دفاعی است.
۲. استفاده صحیح از محصولات ضدآفتاب:- مقدار کافی: برای پوشش مناسب صورت و پشت دستها، باید مقدار ضدآفتاب تقریباً به اندازه «یک بند انگشت» باشد.- تمدید مداوم: ضدآفتاب نباید تنها در صبح استفاده شود؛ این محصول باید هر ۲ تا ۳ ساعت یکبار تمدید گردد.- انتخاب بر اساس نوع پوست: افراد با پوست چرب باید از محصولات سبک و بدون چربی، و افراد با پوست خشک باید از لوسیونهای آبرسان استفاده کنند. همچنین برای کودکان بالای ۶ ماه، استفاده از ضدآفتابهای مخصوص الزامی است.- واقعیت SPF: برای اکثر ایرانیان با پوستهای متوسط، استفاده صحیح از ضدآفتاب با SPF 30 جهت محافظت کافی است.
۳. استفاده از محصولات تخصصی:- برای فعالیتهایی مانند شنا در دریا یا استخر، استفاده از ضدآفتابهای مقاوم در برابر آب (Waterproof) توصیه میشود.
