همزمان با هفته ملی مبارزه با سرطان (۴ تا ۱۰ بهمن ۱۴۰۴) و با شعار «هیچکس تنها نیست؛ با هم علیه سرطان از پیشگیری تا درمان و تسکین»، دکتر مریم علینژاد، دانشیار تغذیه بالینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و متخصص تغذیه بالینی بیمارستان امام رضا (ع)، بر اهمیت حیاتی «خودمراقبتی» به عنوان سنگ بنای سلامت در دنیای امروز تأکید کرد. وی در گفتوگویی اختصاصی، مفهوم، چرایی اهمیت و مؤلفههای کلیدی خودمراقبتی، بهویژه نقش تغذیه سالم در پیشگیری از بیماریها را تشریح کرد.
دکتر علینژاد در تشریح مفهوم خودمراقبتی برای عموم، اظهار داشت: «خودمراقبتی یعنی هر فرد، آگاهانه و مسئولانه، از امروز برای سلامت فردای خود تصمیم بگیرد؛ از انتخاب غذایی که میخورد تا میزان تحرک، خواب، مدیریت استرس و پیگیری وضعیت سلامت خود.»
وی با اشاره به افزایش چشمگیر بیماریهای مزمن مانند دیابت، بیماریهای قلبیعروقی، چاقی و حتی برخی سرطانها، بیان کرد: «دیگر نمیتوان فقط به درمان تکیه کرد. بخش قابل توجهی از این بیماریها ریشه در سبک زندگی ناسالم دارند و خبر خوب این است که با اصلاح سبک زندگی، میتوان از بسیاری از آنها پیشگیری کرد یا بروز آنها را به تأخیر انداخت.»
نقش کلیدی تغذیه سالم در پیشگیری از سرطان
متخصص تغذیه بالینی بیمارستان امام رضا (ع) تغذیه سالم را یکی از ارکان اصلی خودمراقبتی دانست و افزود: «الگوی غذایی متعادل که شامل مصرف کافی میوهها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات، لبنیات کمچرب و منابع پروتئینی سالم باشد، نقش مهمی در کاهش خطر بیماریهای مزمن و سرطانها دارد.» او هشدار داد که در مقابل، مصرف زیاد غذاهای فرآوریشده، فستفودها، نوشیدنیهای شیرین، نمک و چربیهای ناسالم، خطر ابتلا به این بیماریها را افزایش میدهد.
دکتر علینژاد با استناد به شواهد علمی قوی، تصریح کرد: «حدود یکسوم سرطانها با اصلاح سبک زندگی، بهویژه تغذیه سالم و فعالیت بدنی منظم، قابل پیشگیری هستند. مصرف منظم سبزیجات و میوههای رنگی، فیبر غذایی، محدود کردن گوشتهای فرآوریشده و حفظ وزن مناسب، از مهمترین توصیههای تغذیهای در این زمینه هستند.»
سبک زندگی سالم؛ مجموعهای از انتخابهای آگاهانه
وی همچنین بر اهمیت سایر مؤلفههای سبک زندگی سالم تأکید کرد و گفت: «فعالیت بدنی منظم، خواب کافی و باکیفیت، مدیریت استرس، پرهیز از مصرف دخانیات و الکل، و انجام معاینات و غربالگریهای دورهای، همگی اجزای مکمل خودمراقبتی هستند. سلامت یک مفهوم چندبعدی است و فقط با تمرکز بر یک عامل حاصل نمیشود.»
در پایان، دکتر مریم علینژاد پیامی امیدوارکننده را خطاب به عموم مردم مطرح کرد: «لازم نیست تغییرات بزرگ و ناگهانی ایجاد کنیم. اصلاحات کوچک اما مداوم در سبک زندگی، بیشترین تأثیر را دارند. هر وعده غذایی سالم، هر قدم اضافهای که در طول روز برمیداریم و هر انتخاب آگاهانه، سرمایهگذاری برای سلامت آینده ماست. خودمراقبتی یک انتخاب روزانه است؛ انتخابی که میتواند کیفیت زندگی امروز و فردای ما را تضمین کند.»
